Veoma aktuelna tema poslednjih godina za buduće brucoše sa teritorije Pčinjskog okruga je studiranje u Makedoniji. Skoplje je u bivšoj Jugoslaviji bio glavni univerzitetski grad za studente sa juga Srbije, a sada se mladim ljudima makedonske nacionalnosti nude značajne pogodnosti za nastavak obrazovanja i sticanje fakulteteske diplome na nekom od univerziteta u ovoj susednoj zemlji.
Mladi i studenti su i u fokusu Udruženja makedonske nacionalne zajednice ,, Goce Delčev,, iz Vranja, a jedna od njihovih glavnih aktivnosti je organizovanje besplatnog školovanja u Makedoniji za pripadnike makedonske nacionalne manjine i one koji imaju makedonsko poreklo, uz besplatni smeštaj i hranu, kaže Peco Risteski Predsednik Skupšine Udruženja .
Republika Severna Makedonija svake godine dodeljuje 50 studentskih stipendija stranim državljanima, koji imaju makedonsko poreklo i žive u nekoj od ovih zemalja: Srbija, Albanija, Bugarska, Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Slovenija, Turska, Rumunija, Crna Gora i Grčka. Stipendijama im značajno pomaže u nastavku školovanja i sticanja diploma na nekom od makedonskih univerziteta.
Studentska stipendija se dodeljuje za diplomske studije, što je predviđeno i statutom visokoobrazovnih ustanova u Republici Severnoj Makedoniji i to: Univerziteta „Sv. Kiril i Metodij“u Skoplju, „Sv. Kliment Ohridski“ u Bitolju, „Goce Delčev“ u Štipu, „Majka Tereza“ u Skoplju i Univerziteta FINKI „Sv. Apostol Pavle“ u Ohridu.
Korisnicima makedonskih studentskih stipendija u celosti se nadoknađuju troškovi studiranja, a to su pre svega izdaci oko upisa, obezbeđen je i besplatni smeštaj, hrana, primarno zdravstveno osiguranje i pokriveni troškovi za izdavanja dozvole za privremeni boravak svakom strancu koji studira u Makedoniji. Ministerstvoto obrazovanja i nauke određuje u kom će domu studenti biti besplatno smešteni.
Neki od studenata iz vranjskog kraja koji su završili fakultete u Makedoniji podelili su svoja iskustva.
-Ponosna sam što sam opravdala poverenje Udruženja ,,Goce Delčev,, koje mi je pomoglo oko upisa i studiranja u Makedoniji, jer sam 2024. godine uspešno završila Medicinski fakultet, odsek radiologija, a za vreme studiranja stekla mnoge prijatelje u ovoj susednoj zemlji, kaže Simona Velinov iz Vranja.
Doktorka Dragana Kankaraš, koja sada radi u Zdrvstvenom centru u Vranju, kaže da je reč ,,hvala,, premala za ukazano poverenje da bude vladin student na Medicinskom fakultetu u Skoplju i što je sada u mogućnosti da stečeno znanje primenjuje kao lekar u Vranju.
Na drugoj godini arhitekture je Bogdana Stanimirović iz Vranja kojoj su takođe obezbeđeni odlični uslovi za školovanje u susednoj Makedoniji.
-Moji roditelji i ja smo iskreno zahvalni Udruženju ,, Goce Delčev ,, iz Vranja i Republici Makedoniji zbog mogućnosti da studiram arhitekturu u Skoplju i steknem visokoškolsko obrazovanje iz oblasti koja me oduvek interesovala, kaže Bogdana Stanimirović.
Studenti iz Vranja, ali i celog Pčinjskog okruga u poslednjih 5 godina znatno više se odlučuju za studiranje u makedonskim gradovima, a veliku podršku im pružaju članovi Foruma maladih iz Udruženja ,,Goce Delčev,, u Vranju. Udruženje daje preporuke za buduće studente, pomaže prilikom polaganja makedonskog jezika i sticanja sertifikata o položenom makedonskom jeziku, a koordinira i vezano za svu potrebnu dokumentaciju. Do sada je ukupno upisano 75 studenta iz Pčinjskog okruga koje finansira Vlada Republike Makedonije, a najviše, 18 studenta se upisalo na makedonske univerzitete u školskoj 2025/2026 godini, ističe Peco Risteski Predsednik Skupšine Udruženja građana makedonske nacionalne zajednice ,,Goce Delčev,,.
***
Погодности за студирање во Македонија
Многу актуелна тема последниве години за идните бруцоши од територијата на Пчињскиот округ е студирањето во Македонија. Скопје во поранешна Југославија беше главен универзитетски центар за студентите од југот на Србија, а денес на младите луѓе со македонска националност им се нудат значајни погодности за продолжување на образованието и стекнување факултетска диплома на некој од универзитетите во оваа соседна земја.
Младите и студентите се во фокусот и на Здружението на македонската национална заедница „Гоце Делчев“ од Врање, а една од нивните главни активности е организирањето на бесплатно школување во Македонија за припадниците на македонското национално малцинство и оние што имаат македонско потекло, со обезбеден бесплатен сместувач и храна, вели Пецо Ристески, претседател на Собранието на Здружението.
Република Северна Македонија секоја година доделува 50 студентски стипендии на странски државјани со македонско потекло кои живеат во некоја од овие земји: Србија, Албанија, Бугарија, Босна и Херцеговина, Хрватска, Словенија, Турција, Романија, Црна Гора и Грција. Со овие стипендии значително им се помага во продолжување на школувањето и стекнување диплома на некој од македонските универзитети.
Студентската стипендија се доделува за додипломски студии, што е предвидено и со статутите на високобразовните установи во Република Северна Македонија, и тоа: Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, „Св. Климент Охридски“ во Битола, „Гоце Делчев“ во Штип, „Мајка Тереза“ во Скопје и Универзитетот ФИНКИ „Св. Апостол Павле“ во Охрид.
Корисниците на македонските студентски стипендии имаат целосно покриени трошоци за студирањето, пред сè трошоците за упис, обезбеденo е и бесплатно сместување, храна, примарно здравствено осигурување и покриени трошоци за издавање дозвола за привремен престој за секој странец што студира во Македонија. Министерството за образование и наука одредува во кој студентски дом ќе бидат сместени студентите.
Некои од студентите од врањскиот крај кои завршиле факултети во Македонија ги споделија своите искуства.
– Горда сум што го оправдав доверението на Здружението ‘Гоце Делчев’, кое ми помогна при уписот и студирањето во Македонија, бидејќи во 2024 година успешно го завршив Медицинскиот факултет, смер радиологија, а за време на студирањето стекнав многу пријатели во оваа соседна земја, вели Симона Велинов од Врање.
Докторката Драгана Канкараш, која сега работи во Здравствениот центар во Врање, вели дека зборот „благодарам“ е премал за укажаната доверба да биде владина студентка на Медицинскиот факултет во Скопје и што денес стекнатото знаење го применува како лекар во Врање.
На втора година архитектура е Богдана Станимировиќ од Врање, на која исто така и се обезбедени одлични услови за школување во соседна Македонија.
– Моите родители и јас сме искрено благодарни на Здружението ‘Гоце Делчев’ од Врање и на Република Македонија за можноста да студирам архитектура во Скопје и да стекнам високообразование во областа што отсекогаш ме интересирала, вели Богдана Станимировиќ.
Студентите од Врање, но и од целиот Пчињски округ во последниве пет години сè почесто се одлучуваат за студирање во македонските градови, а голема поддршка им даваат членовите на Форумот на млади при Здружението „Гоце Делчев“ во Врање. Здружението дава препораки за идните студенти, помага при полагање на македонскиот јазик и стекнување сертификат за положен македонски јазик, а координира и околу целата потребна документација. Досега се запишани вкупно 75 студенти од Пчињскиот округ финансирани од Владата на Република Македонија, а најмногу – 18 студенти се запишаа на македонските универзитети во учебната 2025/2026 година, истакнува Пецо Ристески, претседател на Собранието на Здружението на граѓани од македонската национална заедница „Гоце Делчев“.
