U okviru medijskog projekta „Ostavili su trag“- „Ostavile traga“ objavljujemo tekstove o poznatim Makedoncima koji žive i rade u Vranju, a koji su ostavili značajan trag u svojim profesijama i društvenom angažovanju, kao i o njihovim postignućima i okolnostima u kojima su radili. Biće to dokumentarne priče o onima koji se zalažu za negovanje kulture, tradicije i vere, očuvanje makedonskog jezika i pisma i negovanje dobrosusedskih odnosa kroz organizovanje mnogih manifestacija koje povezuju Makdonce i Srbe na ovim prostorima. Većina njih su članovi Udruženja ,,Goce Delčev“ u Vranju i daju značajan doprinos realizaciji mnogih aktivnosti. Projekat se realizuje zahavaljujući sredstvima Ministarstva informisanja i telekomunikacija, a donosi izbor zanimljivih priča i beležaka iz života znamenitih Makedonaca u vranjskom kraju.
U Vranju žive i rade mnogi uspešni Makedonci, koji su ostvarili zapažene rezulate u različitim oblastim. Jedan od njih je Peco Risteski predsednik Skupštine Udruženja građana makedonske nacionalne zajednice Pčinjskog okruga „Goce Delčev“ u Vranju. Risteski se već decenijama zalaže za očuvanje indentiteta i kulture makedonske nacionalne manjine na jugu Srbije. On je predsednik Odbora za pismo i jezik Makedonaca u Republici Srbiji pri Nacionalnom savetu i presednik IO Nacionalnog saveta Makedonske nacionalne manjine. Učestvuje i na salonima knjiga, organizuje književne večeri, izložbe, kao i manifestacije ,,Gocevi dani“ i Makedonske večeri koje se održavaju u Vranju .
Peco Risteski je rođen 1957. godine u selu Alinci kod Prilepa, život je posvetio radu, obrazovanju i Makedonskoj zajednici u Srbiji. Njegov životni i stvaralčki put vodio je od vojnog školovanja u Sarajevu i Zadru, preko profesionalne vojne karijere u kojoj je imao čin majora, do više od dve decenije aktivnog rada na očuvanju makedonskog jezika, kulture i tradicije u Republici Srbiji. Kao vojno lice radio je do 2004. godine, a tokom profesionalne karijere završio je i Fakultet bezbednosti u Skoplju. Penzionisan je u činu majora. Međutim, penzija za njega nije značila prestanak aktivnosti. Naprotiv, slede godine i decenije posvećene knjizi i kulturi. Više od 20 godina bavio se promocijom knjiga, a jedno vreme bio je i vlasnik knjižare u Vranju. Knjiga, znanje i kultura postali su važan i sastavni deo njegovog života.
Više od dve decenije u makedonskoj zajednici u Srbiji
Posebno mesto u njegovom životu zauzima rad u makedonskoj zajednici u Srbiji. U udruženju „Goce Delčev“ u Vranju obavljao je više funkcija – bio je predsednik udruženja, kao i sekretar i predsednik Skupštine. Tokom godina učestvovao je u brojnim aktivnostima čiji je cilj bio okupljanje Makedonaca, očuvanje tradicije i predstavljanje makedonske kulture i jezika i povezivanje svih Makedonaca na ovim prostorima.
-Udruženja građana makedonske nacionalne manjine ,,Goce Delčev” ormirano je 2005. godine, a 12. februara prošle godine obeležilo je 20 godina postojanja i rada. Od strane Nacionalnog Saveta, udruženje je dva puta izabrano za najbolju makedonsku organizaciju u Srbiji. Imamo više od hiljadu članova, od toga su jedna trećina počasni članovi, uglavnom Srbi. Udruženje se zalaže za negovanje kulture, tradicije i vere, negovanje dobrosusedskih odnosa i srpsko-makedonske baštine, kroz organizovanje mnogih manifestacija koje povezuju Makedonce i Srbe na ovim prostorima, kaže Risteski.
Značajan angažman Risteski ima i u Nacionalnom savetu makedonske nacionalne manjine u Republici Srbiji, gde je bio predsednik Izvršnog odbora i potpredsednik Saveta. Posebno je bio angažovan na očuvanju makedonskog jezika i pisma, kao predsednik Odbora za službenu upotrebu makedonskog jezika.
Od ideje do realizacije brojnih projekata
Tokom više od dve decenije rada učestvovao je u osmišljavanju i realizaciji brojnih projekata u kojima su učestvovali i Makedonci i Srbi. – Među njima su „Gocevi dani“ koji se svake godine održavaju u Vranju, književne večeri, manifestacije ,, Makedonsko veče,, i „Most prijateljstva“. kao i televizijske emisije „Makedonska razglednica“ i „Infomak“, humanitarna akcija „Čep za čep – da ulepšamo nekome život“ i mnoga duhovno-turistička putovanja koz Makedoniju i Srbiju. Svaki od ovih projekata imao je različitu ideju, ali zajednički cilj bio je okupiti ljude, promovisati makedonsku kulturu, negovati jezik i tradiciju i stvoriti prostor za saradnju i prijateljstvo dva naroda, kaže Peco Risteski.
Posebnu pažnju Risteski je posvećivao mladima i njihovom obrazovanju. Bio je među aktivistima koji su dali značajan doprinos upisu i podršci vladinim studentima, odnosno pripadnicima makedonske nacionalne manjine koji žele da nastave školovanje u Makedoniji koje je besplatno, kao i realizaciji drugih obrazovnih projekata.
Za Peca Risteskog uspeh se, kako on kaže, ne meri samo funkcijama koje je obavljao, već pre svega ljudima koje je upoznao i sa kojima je radio, projektima koji su realizovani i tragu koji ostaje iza svake zajedničke aktivnosti.
– Moj rad obuhvata više oblasti kulturu, obrazovanje, jezik, humanitarne aktivnosti, turizam, povezivanje ljudi. U svemu tome nastojim da makedonska zajednica u Srbiji bude vidljiva, organizovana i aktivna. Posle vojne karijere, rada u knjižari i sa knjigama, svoje iskustvo i energiju usmerio sam ka zajednici kojoj pripadam, ističe Risteski.
Porodica je najveća podrška
Iza njegovog dugogodišnjeg rada i svih uspeha stoji porodica.
– Veliku podršku u svemu što radim imam od ćerke i sina koji već imaju svoje porodice, kao i od svoje četvoro unučadi. Oni su za mene najveći oslonac , moje utočište nakon napornih dana i najveća životna radost, kaže Risteski.
Njegova priča je priča o čoveku koji je prošao različite životne puteve – od vojne uniforme i čina majora, preko knjige i kulture, do više od dve decenije rada za makedonsku zajednicu. Smatra da je najvažnije ono što ostaje posle svakog čoveka – ljudi koje je povezao, ideje koje je pokrenuo i trag koji je ostavio u društvenoj zajednici.
***
Од војната униформа до борец за македонската традиција, култура и јазик – животната приказна на Пецо Ристески
Во рамките на медиумскиот проект „Оставиле трага“, објавуваме текстови за познати Македонци кои живеат и работат во Врање, а кои оставиле значаен белег во своите професии и општествениот ангажман, како и за нивните достигнувања и околностите во кои работеле. Тоа ќе бидат документарни приказни за луѓе кои се залагаат за негување на културата, традицијата и верата, зачувување на македонскиот јазик и писмо и развивање на добрососедските односи преку организирање бројни манифестации што ги поврзуваат Македонците и Србите на овие простори. Повеќето од нив се членови на Здружението „Гоце Делчев“ во Врање и даваат значаен придонес во реализацијата на многубројните активности. Проектот се реализира благодарение на средствата од Министерството за информирање и телекомуникации, а носи избор на интересни приказни и белешки од животот на истакнати Македонци во врањскиот крај.
Во Врање живеат и работат многу успешни Македонци кои оствариле забележителни резултати во различни области. Еден од нив е Пецо Ристески, претседател на Собранието на Здружението на граѓани од македонската национална заедница на Пчињскиот округ „Гоце Делчев“ во Врање. Ристески веќе со децении се залага за зачувување на идентитетот и културата на македонското национално малцинство во јужна Србија. Тој е претседател на Одборот за јазик и писмо на Македонците во Република Србија при Националниот совет и претседател на Извршниот одбор на Националниот совет на македонското национално малцинство. Учествува и на саемите на книгата, организира книжевни вечери, изложби, како и манифестациите „Гоцеви денови“ и „Македонски вечери“, кои се одржуваат во Врање.
Пецо Ристески е роден во 1957 година во селото Алинци, кај Прилеп. Својот живот го посветил на работата, образованието и македонската заедница во Србија. Неговиот животен и творечки пат водел од военото школување во Сараево и Задар, преку професионалната воена кариера, во која го достигнал чинот мајор, до повеќе од две децении активна работа на зачувувањето на македонскиот јазик, култура и традиција во Република Србија. Како воено лице работел до 2004 година, а во текот на професионалната кариера го завршил и Факултетот за безбедност во Скопје. Пензиониран е со чин мајор. Меѓутоа, пензионирањето за него не значело и престанок на активностите. Напротив, следувале години и децении посветени на книгата и културата. Повеќе од 20 години се занимавал со промоција на книги, а извесен период бил и сопственик на книжарница во Врање. Книгата, знаењето и културата станале важен и составен дел од неговиот живот.
Повеќе од две децении во македонската заедница во Србија
Посебно место во неговиот живот зазема работата во македонската заедница во Србија. Во Здружението „Гоце Делчев“ во Врање извршувал повеќе функции – бил претседател на здружението, како и секретар и претседател на Собранието. Низ годините учествувал во бројни активности чија цел била собирање и обединување на Македонците, зачувување на традицијата, претставување на македонската култура и јазик и поврзување на сите Македонци на овие простори.
– Здружението на граѓани од македонското национално малцинство „Гоце Делчев“ е формирано во 2005 година, а на 12 февруари минатата година одбележа 20 години постоење и работа. Од страна на Националниот совет, здружението двапати беше избрано за најдобра македонска организација во Србија. Имаме повеќе од илјада членови, од кои една третина се почесни членови, главно Срби. Здружението се залага за негување на културата, традицијата и верата, развивање на добрососедските односи и зачувување на српско-македонското наследство преку организирање бројни манифестации што ги поврзуваат Македонците и Србите на овие простори – вели Ристески.
Значаен ангажман Ристески има и во Националниот совет на македонското национално малцинство во Република Србија, каде што бил претседател на Извршниот одбор и потпретседател на Советот. Особено бил ангажиран во зачувувањето на македонскиот јазик и писмо, како претседател на Одборот за службена употреба на македонскиот јазик.
Од идеја до реализација на бројни проекти
Во текот на повеќе од две децении работа, учествувал во осмислувањето и реализацијата на бројни проекти во кои учествувале и Македонци и Срби.
– Меѓу нив се „Гоцеви денови“, кои секоја година се одржуваат во Врање, книжевните вечери, манифестациите „Македонски вечери“ и „Мост на пријателството“, како и телевизиските емисии „Македонска разгледница“ и „Инфомак“, хуманитарната акција „Капаче за капаче – да му разубавиме некому живот“ и многубројните духовни и туристички патувања низ Македонија и Србија. Секој од овие проекти имаше различна идеја, но заедничката цел беше да се соберат луѓето, да се промовира македонската култура, да се негуваат јазикот и традицијата и да се создаде простор за соработка и пријателство меѓу двата народа – вели Пецо Ристески.
Посебно внимание Ристески им посветувал на младите и нивното образование. Бил меѓу активистите кои дале значаен придонес во запишувањето и поддршката на владините студенти, односно припадниците на македонското национално малцинство кои сакаат да го продолжат своето образование во Македонија, каде што студирањето е бесплатно, како и во реализацијата на други образовни проекти.
За Пецо Ристески успехот, како што самиот вели, не се мери само според функциите што ги извршувал, туку пред сè според луѓето што ги запознал и со кои работел, проектите што биле реализирани и трагата што останува зад секоја заедничка активност.
– Мојата работа опфаќа култура, образование, јазик, хуманитарни активности, туризам и поврзување на луѓето. Во сето тоа настојувам македонската заедница во Србија да биде видлива, организирана и активна. По воената кариера, работата во книжарницата и со книгите, своето искуство и енергија ги насочив кон заедницата на која ѝ припаѓам – истакнува Ристески.
Семејството е најголемата подршка
Зад неговата долгогодишна работа и сите успеси стои семејството.
– Голема поддршка во сè што работам имам од ќерката и синот, кои веќе имаат свои семејства, како и од моите четири внучиња. Тие се мојата најголема потпора, моето прибежиште по напорните денови и мојата најголема животна радост – вели Ристески.
Неговата приказна е приказна за човек кој поминал низ различни животни патишта – од воената униформа и чинот мајор, преку книгата и културата, до повеќе од две децении работа за македонската заедница. Тој смета дека најважно е она што останува по секој човек – луѓето што ги поврзал, идеите што ги поттикнал и трагата што ја оставил во општествената заедница.
